Geloven & Leven

Over Obama, geloof, God en onszelf


Getagd: , , , , .

Barack Obama legt de eed af op 20 januari 2009Met dat ik de beelden gister zag (en vandaag nog meer) van de inauguratie van Barack Obama, begon ik me ik me af te vragen wat het mij doet en wat het zoveel anderen doet. En vervolgens luister ik naar het Nederlandse commentaar. Om eerlijk te zijn heb ik niet zoveel met scepticisme als antwoord op al dat enthousiasme, de beweging, de deining en de emotie die voelbaar is als je thuis meekijkt. Geloven deze Amerikanen in een hype, een fake, een PR-machinerie en is het niet meer dan dat?

Zelf denk ik dat Obama niet zonder reden staat voor vernieuwing en dat het vertrouwen dat hij wekt en heeft gekregen van een hele natie wel degelijk grond heeft in wat hij te zeggen heeft en in huis heeft aan capaciteiten en leiderschap. Wat ik merk is een dubbelheid met leiderschap en visionaire presentaties. Enerzijds willen we het graag dichtbij huis ook, tegelijk zie ik een sceptische inslag dat past bij een Plat Land. ‘Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg’. Zo houd je jezelf wel klein.

Een ander punt dat me bezighoudt is de relatie met geloof. Je kon erop wachten dat hier gesprek over volgde, zoals bij Pauw en Witteman. Positief wordt benoemt hoe Obama christenen, moslims, hindoes en niet-gelovigen samen benoemt. Tegelijk komen er sceptische opmerkingen van Maarten van Rossum over een persoonlijke God en witte jurken om eeuwig in te zingen. En de moeite vooral met twee gebeden van dominees bij een consitutionele plechtigheid. Tja, wat moeten we met geloof, God en “eyes fixed on the horizon and God’s grace upon us”? Is het te religieus om zoveel gebed te hebben in een seculiere setting?
Ik proef heel scherp het risico. Bij Bush heb ik meerdere keren met kromme tenen gezeten als hij Gods naam en zegen voor America benoemde bij zijn politieke besluiten. Er is zomaar een lijn tussen ‘jouw’ God en jouw oorlog en jouw misrekeningen op politiek vlak. Ik vind dit lastig. Is het alternatief God naar ‘de kelder van het Wittehuis’ te verplaatsen of liever nog naar de prive-momenten van regeringsleiders als Obama? Ik vind van niet.

Wat ik zie is een integratie van verschillende kanten van het leven. Net zoals er later een dans is, dat er liederen zijn, een gedicht, dat er humor is en spontaniteit. Net zoals dat Obama verwijst naar zijn zwarte grootvader wat een integratie biedt voor de discrimatieproblematiek en zijn persoonlijke verhaal daarin. Op het moment dat de leder van een natie beedigd wordt is het in mijn ogen gepast daar de grootsheid van God een plek in te geven. En zeker als dat gebeurt met respect voor elke overtuiging inclusief de atheistische. Wat ik voel is bewondering om zo geintegreerd te zijn als mens, leider, gelovige, als persoon en als publiek figuur. Zoals hij God noemt komt dit authentiek op mij over.

Terug naar Nederland proef ik ongemak hiermee. De avond ervoor reageerde Arie Slob voor mijn gevoel wat stroef en defensief op een filmfragmentje waarin iemand Obama adviseerde zijn geloof in God op te geven. Met iets meer gemak was het wel een gelegenheid geweest om er met humor en ruimte over te praten. Tenslotte wordt er op zo’n moment een herkenbare spanning benoemt. Het kan slechter.
Als christen heb ik even tranen in m’n ogen als het Onze Vader gebeden wordt met een massa voor het Witte Huis. Tegelijk voel ik de terechte vragen prikken naar de relatie tussen geloof en politiek. God is te groot om voor dat karretje te spannen. Maar ik vraag me af of het niet meer zou helpen hier onze typisch Nederlandse openheid te laten prevaleren boven onze scepsis. Religie wegdrukken zegt niet alleen iets over het falen ervan, maar ook iets over onszelf. Ruimte in het gesprek zou wel eens verademend kunnen zijn voor elke levensovertuiging, meer dan we momenteel ervaren.

Zie ook deze videobeelden vanCNN Video