Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Als kerken omvallen – stil gebed


Getagd: , , , , .

Ik had niet gedacht dat ik dit ging opschrijven en ik huiver nog bij de gedachte. Toch komt het te veel naar boven nu ik blogs en artikelen lees over een Nationale Synode. En ineens zie ik wat nog amper van de krantenpagina’s af is: omvallende banken. Zou dat met kerken ook kunnen, denk ik?

Pauw en Witteman

Tegelijk onderzoek ik mezelf: waarom voel ik iets van opluchting? Wat is er mis met mij? Is dit leedvermaak, dat zou vooral iets over mij zeggen. Nee, het is iets anders, ik moet zoeken.
Vaag vormt zich het beeld, als in de mist. Flarden vormen een al ouder stil gebed. Niet een van m’n meest orthodoxe gebeden, maar toch.

Het kwam door de bevlogen en rake woorden op de blog van Boele Ytsma over een Nationale Synode. Ik had het allemaal niet zo gevolgd, dus een eerste bericht op Twitter ontging me bijna. Na enig surfen bij het Nederlands Dagblad zie ik dat er al een hele discussie gaande is over het al of niet houden van een Nationale Synode. Een landelijke kerkelijke vergadering, platform of forum zeg maar, dat gaat praten over… Ja, waar over. Nou ja, nog niet zo gek: benoemen waar het ten diepste om gaat. En dat 500 jaar na Calvijn, en dat over alle kerkmuren heen. O nee, toch niet, de katholieke muren zijn nog te dik op dit moment. Zij zitten met de Paus en de Wereldkerk, handen meer dan vol, zeker na wat blunders van de heilige Vader.
Maar een overzicht met korte interviews van kerkelijke spokesmen leert al snel wat elke atheist en agnost al dacht: dit wordt ‘m niet. Ieder heeft zo z’n dingetje. En ze hebben allemaal eigenlijk al de handen vol aan… interne sores en ten diepste aan eigen trots. Ik zucht een paar keer diep.

En toen was het er weer. Ik voel me even heel ongelovig. Ik geloof al niet zo in synodes, maar erger is dat ik steeds minder in het instituut kerk geloof. Of misschien moet ik toegeven dat ik er wel in geloof, maar er juist daarom niet in geloof. Volgt iemand me nog?
Weet je wat het is, je hoeft niet achter een ‘product’ te staan om toch respect te hebben voor de visie en de strategie van een bedrijf. Toch? Je hoeft niet van Ikea-kastjes te houden om toch toe te geven dat ze het knap voor elkaar krijgen. En ook een verstokte treinreiziger kan inzien dat de jongens van TomTom iets geflikt hebben wat bewondering oproept.
Maar bij geloof in God lijkt het eerder andersom te werken. Wie kijkt wat kerkelijke discussies en events opleveren, wordt vaker sceptisch dan enthousiast. En dat geldt voor allerelei instituten op het christelijk erf. Dat wegschuiven als cynisme van ongelovigen is te makkelijk.
Sterker: het cynisme tiert welig onder aanhangers van God en Zoon. En omgekeerd: er zijn heel wat niet-kerkelijken die positief nadenken over het bestaan van God en de zoektocht naar spiritualiteit. Maar begin niet over de kerk…
Er is iets anders mis dus.

Mijn gebed zou zijn… dat er een Nationale Synode komt die samen op de knieën gaat en vervolgens eensgezind besluit de kerk in Nederland op te heffen. Voor de komende 3 jaar minstens. Alle leden worden hartelijk bedankt, maar vanaf datum-die-en-die sluit elke kerk de deuren.
Wat er daarna gebeurt zou wel eens pure genade kunnen zijn. Voor de gelovigen zelf, en niet minder voor je niet-kerkelijke buren, vrienden, familie. Boeiende gesprekken volgen bij Pauw en Witteman. Jeroen Pauw raakt zowaar iets van z’n allergie kwijt nu hij deze mensen aan tafel ziet zitten en hoort zeggen wat ze nu zijn kwijtgeraakt. Matthijs van Nieuwkerk halveert het tempo van z’n vlotte babbel en weet het ook even niet meer. De kerk is niet meer en de wereld draait door, maar anders… Nieuwe interesse groeit en we praten samen weer over zingeving. Er ontstaan kleine informele groepen aan huis die praten, bidden, open staan voor iedereen en werkelijk naar elkaar luisteren. Het lukt weer te praten waar het echt om gaat in het leven.

Niemand zegt meer dat hij kerkelijk is, niemand noemt zichzelf ex-kerkelijk, we zijn allemaal niet-kerkelijk. Met andere woorden het is geen issue meer. We zijn! Het zou een knal geven, en daarna een weldadige stilte waarin nieuwe deuren opengaan. Jeremia treurt over de ondergang van Jeruzalem, RembrandtNiemand verlangt na 3 jaar nog terug, nieuwe netwerken hebben zich gevormd, maar ze zijn anders.
Nederland is in eeuwen niet zo dicht bij geloof en God geweest als sinds dat moment.

Ik werd wakker uit m’n gebed, of was het droom? Op m’n netvlies stond Jeremia. Ik besefte: zo onbijbels is het allemaal niet, oef, dat scheelt tenminste iets. Ook de bijbel kent een harde reset. Heette toen ballingschap, maar ’t is natuurlijk hetzelfde. Laat die Nationale Synode maar komen dus.

O ja, en nodig ook de katholieken uit, tenslotte horen ze er ook gewoon bij, zowel bij the good als the bad.
Al net als bij mezelf.
Ik kom dus ook.
Om m’n eigen ballast op te heffen.
Heerlijk vooruitzicht.