Ad de Bruijne

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Liever oud Atheïsme dan nieuwe Spiritualiteit?


KerkinterieurDe Kamper hoogleraar Ethiek en Spiritualiteit heeft het een beetje gehad met de Maand van de Spiritualiteit. Ik ben verbaasd en voel me geprikkeld door zijn woorden in het Nederlands Dagblad van vandaag. Via Twitter werd ik op m’n vrije zaterdag wakker getweet en klikte vervolgens door. Het komt erop neer dat Ad de Bruijne niks op heeft met de opleving van religie in Nederland. Het hele gebeuren dat ook rond ‘spiritualiteit’ opkomt doet hem zelfs terugverlangen naar de ‘vleespotten van Egypte’. Deze laatste uitdrukking is wat mij betreft erg eerlijk van hem als ook een veeg teken. Het verwijst naar de bijbelse verhalen van het volk Israël dat na een periode van slavernij in Egypte weer vrij is, maar deze vrijheid niet aankan en terugverlangt naar iets wat een lege huls is. De vleespotten in de slavernij waren niet beter dan de gaarkeukens in de Duitse concentratiekampen. Een typering dus hoezeer je kunt terugverlangen naar zekerheid, zelfs als die zekerheid negatief en leeg is.

En daarmee spreekt Ad de Bruijne wellicht het meest treffende woord uit zijn bijdrage. Hijzelf tekent de ontwikkeling in Nederland van jarenlang puur ongeloof. Christenen zouden zich gewend hebben aan verzet daartegen en op die manier demonisch verleid zijn tot eenzijdigheid. Zodoende herkennen ze niet meer het hele fenomeen ‘afgod’ dat veel gevaarlijker zou zijn dan ongeloof. Religie is in de ogen van De Bruijne een vorm van afgoderij en dient zeer kritisch bejegend te worden. Nou geloof ik zelf diep van binnen in één God en in Jezus Christus, maar ik voel me niet erg aangesproken door deze nieuwe poging van een bastion-tegen-de-wereld. Ik vraag me meer af waar Ad de Bruijne precies bang voor is. Hij schrijft nogal scherp en schetst alles in stevige houtskoolvegen. Ik mis nuance, maar vooral een spirituele visie. Hoe kan dit voor een hoogleraar spiritualiteit?

Er gebeuren een paar dingen die ik wil benoemen en die maken dat de reactieve insteek van deze gewaardeerde theoloog in mijn ogen ernstig tekortschiet. Lees verder

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Spiritualiteit versus Moralisme


Geen reacties

Beeld uit de film Into Great SilenceAls ik om me heen kijk, zie ik zowat dubbel. Er is groeiende behoefte aan spiritualiteit, in welke vorm dan ook. Tegelijk worden maatschappelijke discussies beladen met een drang naar duidelijker regels. Van justitie verwachten veel mensen dat ze zwaardere straffen opleggen. Een bepaalde onvrede vertaalt zich in, bij tijden extreem hoge polls voor Geert Wilders en de PVV. Terwijl ik dit waarneem rijd ik met m’n auto onder matrix-borden door met de tekst ‘rijdt met uw hart’. Hoezo dubbel?

In maart was het 40 jaar geleden dat John Lennon met zijn vrouw Yoko Ono de ‘Bed-in for Peace’ hield in het Amsterdamse Hilton. Verder lijkt de flower power van de 60-er jaren voorgoed voorbij. Als hoogleraar ethiek en spiritualiteit Ad de Bruijne stelt dat de wal het schip keert in een krantenartikel, heeft hij een punt. Maar de dubbelheid die ik continu ervaar zie ik zelf als signaal dat een vernieuwing van law and order niet het gewenste resultaat gaat opleveren. Meer normen, betere regels, soms zal het een stap vooruit zijn, maar ik kan niet geloven dat hier de oplossing ligt. lees verder

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Het Misleidende Moeten


Uit betrouwbare bron vernam ik dat orthodoxe christenen 20 jaar achterlopen bij de samenleving. Ik vermoed dat er nog wel andere schattingen zijn die hoger uitkomen. De uitspraak kwam ik tegen in een artikel in het Nederlands Dagblad van de hand van Ad de Bruijne. Hij is hoogleraar Ethiek en Spiritualiteit aan de Theologische Universiteit in Kampen. Zijn punt is dat de samenleving al weer jaren roept om meer regels en grenzen, terwijl orthodoxe midlifers nog steeds allergisch zijn voor het ‘moeten’ in hun manier van geloven. Ad de Bruijne stelt in een prikkelend stuk dat bij alle goede bedoelingen er een dwaling dreigt.

“Deze dwaling heet antinomianisme. Zij ging in de kerkgeschiedenis vaak samen met enthousiasme voor spiritualiteit, ervaring en Geest. Precies diezelfde combinatie wint vandaag opnieuw terrein.”

prof. Ad de Bruijne, hoogleraar Ethiek en Spiritualeit, ThUK Ik wreef bij eerste lezing even m’n ogen wat uit, zo snel gaat het hier. Vervolgens liet het me niet los. Een mooie reflectie las ik in de blog van Jos Douma, ‘Moeten’ moet niet. Ik wil zelf graag iets kwijt over de spanning tussen ‘moeten’ en spiritualiteit. Daar mis ik iets in het verhaal van De Bruijne, dat tegelijk een groter verhaal is van kerken, christenen, zoekers, afhakers en sceptici. En het is een groter verhaal van christelijk geloof in de context van maatschappij en cultuur. lees verder