Gereformeerd

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

De kerk ontgroeid maar niet zonder verlangen


Het nadeel van aan een blog beginnen is zoiets als de telefoon oppakken terwijl je er even niet wilt zijn. Het gesprek is al begonnen. In m’n vorige blog heb ik vooral twee lijnen naar voren gehaald in de verhalen van dertigers uit de bundel Vrijgemaakt? Sprekende gezichten van mooie jonge mensen kijken je aan en vertellen het verhaal waarin ze stuk voor stuk hun kerk ontgroeiden. De één vertrok en nam afstand van God en geloven, de ander bleef achter om de zoektocht voort te zetten. Onder hen een paar kerkverlaters en verder vooral grensgangers: ze voelen zicht nergens thuis, maar willen God en geloof niet helemaal, of helemaal niet kwijt. Vrij, los, verward, opgelucht en soms tegelijk met schuldgevoel, heimwee en onvervuld verlangen. Geloofsbiografieën die me niet koud laten en die breder herkend zullen worden. Wat wil hun verhaal zeggen – een poging om hier nog iets meer mee te doen.

Compilatie portretten uit de bundel Vrijgemaakt?
Wat me opviel tijdens de boekpresentatie in het jaren ’70 zaaltje van de Keizersgrachtkerk in Amsterdam was de luchtigheid. Op de vraag wat ze met deze bundel wilden volgde vooral wat lacherigheid. Gewoon, niks dan het verhaal vertellen. De initiatiefnemer Lammert Kamphuis een plezier doen. Flauw en onzin natuurlijk. Beleg dan geen ‘minisymposium’ en kijk even om je heen: het zaaltje puilde uit. Neem je eigen verhaal eens serieus – ook hier geldt: je hebt zelf de telefoon opgepakt en bent het gesprek aangegaan. En je hebt een verhaal dat ergens over gaat. (meer…)

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Gisteren nog gelukkig gereformeerd


1 reactie

Gisteren was ik nog gelukkig gereformeerd. Maar vandaag is de wereld anders. Die eerste zin is letterlijk uit de bundel Vrijgemaakt? en samen met de tweede typeert het wel redelijk wat 16 overwegend dertigers proberen te vertellen. Met enige tegenzin heb ik de bundel gekocht en gelezen en met gemengde gevoelens liep ik binnen bij de presentatie ervan op 13 september in een gedateerd zaaltje van de Keizersgrachtkerk in Amsterdam. De stad waar ik me thuisvoel en waar ik heen verhuisde om vooral vooruit te kijken, te pionieren. Toch ben ik wel blij met deze bundeling van verhalen. En misschien is het waar wat de ondertitel suggereert: de dertigers doen dit anders dan wat je kunt verwachten bij verhalen over afscheid, zoeken en kritiek op de kerkelijke cultuur van je jeugd. Het is opener, diverser, misschien ook wel individualistischer. Typisch dertigers? Wat raakt me in dit boek en wat hebben de verhalen te vertellen? (lees verder)

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Liever oud Atheïsme dan nieuwe Spiritualiteit?


KerkinterieurDe Kamper hoogleraar Ethiek en Spiritualiteit heeft het een beetje gehad met de Maand van de Spiritualiteit. Ik ben verbaasd en voel me geprikkeld door zijn woorden in het Nederlands Dagblad van vandaag. Via Twitter werd ik op m’n vrije zaterdag wakker getweet en klikte vervolgens door. Het komt erop neer dat Ad de Bruijne niks op heeft met de opleving van religie in Nederland. Het hele gebeuren dat ook rond ‘spiritualiteit’ opkomt doet hem zelfs terugverlangen naar de ‘vleespotten van Egypte’. Deze laatste uitdrukking is wat mij betreft erg eerlijk van hem als ook een veeg teken. Het verwijst naar de bijbelse verhalen van het volk Israël dat na een periode van slavernij in Egypte weer vrij is, maar deze vrijheid niet aankan en terugverlangt naar iets wat een lege huls is. De vleespotten in de slavernij waren niet beter dan de gaarkeukens in de Duitse concentratiekampen. Een typering dus hoezeer je kunt terugverlangen naar zekerheid, zelfs als die zekerheid negatief en leeg is.

En daarmee spreekt Ad de Bruijne wellicht het meest treffende woord uit zijn bijdrage. Hijzelf tekent de ontwikkeling in Nederland van jarenlang puur ongeloof. Christenen zouden zich gewend hebben aan verzet daartegen en op die manier demonisch verleid zijn tot eenzijdigheid. Zodoende herkennen ze niet meer het hele fenomeen ‘afgod’ dat veel gevaarlijker zou zijn dan ongeloof. Religie is in de ogen van De Bruijne een vorm van afgoderij en dient zeer kritisch bejegend te worden. Nou geloof ik zelf diep van binnen in één God en in Jezus Christus, maar ik voel me niet erg aangesproken door deze nieuwe poging van een bastion-tegen-de-wereld. Ik vraag me meer af waar Ad de Bruijne precies bang voor is. Hij schrijft nogal scherp en schetst alles in stevige houtskoolvegen. Ik mis nuance, maar vooral een spirituele visie. Hoe kan dit voor een hoogleraar spiritualiteit?

Er gebeuren een paar dingen die ik wil benoemen en die maken dat de reactieve insteek van deze gewaardeerde theoloog in mijn ogen ernstig tekortschiet. Lees verder