Goed en Kwaad

Geloven & Leven

Slechte Madoff!


Het is de week geweest van Madoff. Ja ook van weer een neergestorte Airbus, Iran en Holleeder. Maar voor mij is het toch vooral de blik van Madoff die ik aankijk op de omslag van de krant. Hij kijkt mij niet aan. Zijn ogen kijken naar binnen, z’n gezicht houdt het midden tussen een pokerface en gestolde pijn. Er is iets vreemds met Madoff. Hij is zo verschrikkelijk fout, doortrapt, slecht. Z’n naam lijkt hem te achtervolgen Mad-off. Hij kreeg 150 jaar cel voor zijn fraude van 65 miljard dollar. Zijn omgeving juicht, scheldt, huilt en is opgelucht. Ik wordt er onrustig van. Er wringt iets voor mij.

Madoff zoals hij oa voorop de nrc.next stond 29 juni 2009

Het is waar: Madoff lichtte met een zogenaamd ponzifraude duizenden mensen op. Daaronder grote namen uit de financiĆ«le wereld (hoi daar is Santander ook weer en de Royal Bank of Scotland). Maar pijnlijker zijn de verhalen van particuliere slachtoffers. Er is iets heel erg mis gegaan en Madoff ging 20 jaar lang over de schreef en deed dat bewust. Dat is niet iets kleins. Een rechtszaak en een zware straf zijn juridisch-maatschappelijk te verwachten. Waar het bij mij mis gaat van binnen zijn vooral een paar dingen. Elementen die mij mezelf doen afvragen of we wel bereid zijn om Madoff zo te behandelen zoals wezelf behandeld willen worden (de gouden regel in elke religie aanwezig). En daarbij de vraag als tweede: zijn we bereid in de spiegel van Madoff te kijken naar onszelf, persoonlijk en maatschappelijk? Iets wat ik in ieder geval miste afgelopen week in de media. lees verder…

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

De slechte mens?


Hoe goed of hoe slecht is de mens? De vraag boeit me, en ik vraag me af of ik er nog net zo over denk als tien jaar geleden. Als ik zo even weer wat blader door theologische boeken merk ik weer hoeveel er over deze vraag is gezegd, bedacht en geconstrueerd. In mijn herinnering was het een stuk simpeler. Ik zie het op een schoolbord staan met krijt: drie meningen. De eerste stelt: de mens is goed, maar door omstandigheden gaat ‘ie wel de fout in. Nummer twee zei zoiets als: de mens is ziek, er is iets goeds, maar dus ook iets van kwaad in de mens. De derde optie was radicaler en stelde trefzeker: de mens is niet goed, niet ziek, maar dood. Dit laatste dan ‘van nature’, ten slotte staan veel mensen gelukkig nog op hun benen. In de meningen zouden humanisten, katholieken en gereformeerden te herkennen zijn.

Nou is dit laatste zo uit mijn beperkte herinnering en ik kies er nu bewust voor niet heel diep theologisch te gaan zitten theoretiseren. Mijn belang is praktischer, menselijker en persoonlijker. Ik merk dat er in traditievorming zich iets vormt, en voor mijzelf is dat op dit punt onbevredigend. Ik kan niet zoveel meer met een visie die er op neerkomt dat de mens slecht is. Ik geloof dat het nogal vaak meevalt. Veel mensen hebben veel goeds in zich.

Philip Zimbardo die in 1971 het Stanford Prison Experiment uitvoerdeIs de mens dus volgens mij goed? Nee, dat is ook te simpel. Wie ooit iets gelezen heeft over het beruchte Stanford Prison Experiment, vergaat het wel om de mens in wezen goed te vinden. Dit experiment met vrijwillige gevangenen en bewakers liep in zes dagen uit in volstrekte ontaarding. Het werd uit psychologisch oogpunt opgezet en geleid door Philip Zimbardo in 1971. De vriendin van Zimbardo kwam na zes dagen langs en schudde hem wakker door te zeggen dat zij hem niet herkende en noemde hem een nazicommandant. lees verder

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Spiritualiteit versus Moralisme


Geen reacties

Beeld uit de film Into Great SilenceAls ik om me heen kijk, zie ik zowat dubbel. Er is groeiende behoefte aan spiritualiteit, in welke vorm dan ook. Tegelijk worden maatschappelijke discussies beladen met een drang naar duidelijker regels. Van justitie verwachten veel mensen dat ze zwaardere straffen opleggen. Een bepaalde onvrede vertaalt zich in, bij tijden extreem hoge polls voor Geert Wilders en de PVV. Terwijl ik dit waarneem rijd ik met m’n auto onder matrix-borden door met de tekst ‘rijdt met uw hart’. Hoezo dubbel?

In maart was het 40 jaar geleden dat John Lennon met zijn vrouw Yoko Ono de ‘Bed-in for Peace’ hield in het Amsterdamse Hilton. Verder lijkt de flower power van de 60-er jaren voorgoed voorbij. Als hoogleraar ethiek en spiritualiteit Ad de Bruijne stelt dat de wal het schip keert in een krantenartikel, heeft hij een punt. Maar de dubbelheid die ik continu ervaar zie ik zelf als signaal dat een vernieuwing van law and order niet het gewenste resultaat gaat opleveren. Meer normen, betere regels, soms zal het een stap vooruit zijn, maar ik kan niet geloven dat hier de oplossing ligt. lees verder