Madoff

Geloven & Leven

2010 (1): Het Nieuwe Moralisme, mag het ietsje minder?


Geen reacties

Bij het begin van 2010 wil ik drie blogs schrijven over dingen die in ieder geval mijzelf bezighouden. Dingen die ik zie, ervaar en belangrijk vind. Misschien is dat wat kwetsbaarder dan reageren op iets uit de actualiteit, maar het is in ieder geval eerlijk. Drie items, drie lijnen, en drie keer mijn statement daarbij. Da’s in ieder geval een duidelijke blogstart van 2010, niet dan?

Het eerste item is moralisme. Hoezo is dat een onderwerp anno 2010? Wel, ik zou hopen dat we voor het einde van dit jaar die vraag terecht weer kunnen stellen. Volgens mij is 2009 een goede kanshebber voor het jaar van het Nieuwe Moralisme. Wat bedoel ik?

Wel, of ik hier vrienden mee ga maken weet ik niet, maar ik begin zo langzamerhand wat verzadigd te raken van het gemak waar we met elkaar oordelen vellen. En ik ben daar licht verbaasd over. Met dat Nederland een behoorlijk liberaal land is geworden, allerlei emancipatieprocessen doormaakte en religie en geloof naar het privédomein verplaatste… nam de mate van moreel oordelen toe. Er is een hang naar ‘strenger straffen’ en rechters moeten daar maar rekening mee houden. Want wij Nederlanders hebben een mening over de strafmaat. De onbetaalde rekening van de Flower Power van de jaren ’60? Nou, dat weet ik niet. Tenslotte willen we met de ene hand de toen verworven liberale opvattingen graag handhaven, maar tegelijk is er een afrekening gaande, waar eind 2008 Wijnand Duyvendak al aan ten prooi viel. Nog een inkoppertje: de DSB met als hoofdrolspeler Dirk Scheringa. Voorafgegaan op internationaal vlak door Madoff. Gaat het nergens over, o zeker wel. Integriteitsvragen zijn ook niet de minst belangrijke. Maar de vraag is: wie beoordeelt? En hoe gaan we er met elkaar mee om? Het Koninklijk Huis aangevoerd door prins Willem Alexander komt terecht in een onhoudbare mediagolf rond de vakantiewoning. De Tweede Kamer roept om de haverklap de MP naar de Kamer om zich te verantwoorden. En als hij een dag niet in vorm is (dat zou me meevallen als het alleen die ene dag is, ik ben jaloers!), staan veel mensen klaar met hun… oordeel.

In een later blog wil ik lees verder

Geloven & Leven

Slechte Madoff!


Het is de week geweest van Madoff. Ja ook van weer een neergestorte Airbus, Iran en Holleeder. Maar voor mij is het toch vooral de blik van Madoff die ik aankijk op de omslag van de krant. Hij kijkt mij niet aan. Zijn ogen kijken naar binnen, z’n gezicht houdt het midden tussen een pokerface en gestolde pijn. Er is iets vreemds met Madoff. Hij is zo verschrikkelijk fout, doortrapt, slecht. Z’n naam lijkt hem te achtervolgen Mad-off. Hij kreeg 150 jaar cel voor zijn fraude van 65 miljard dollar. Zijn omgeving juicht, scheldt, huilt en is opgelucht. Ik wordt er onrustig van. Er wringt iets voor mij.

Madoff zoals hij oa voorop de nrc.next stond 29 juni 2009

Het is waar: Madoff lichtte met een zogenaamd ponzifraude duizenden mensen op. Daaronder grote namen uit de financiële wereld (hoi daar is Santander ook weer en de Royal Bank of Scotland). Maar pijnlijker zijn de verhalen van particuliere slachtoffers. Er is iets heel erg mis gegaan en Madoff ging 20 jaar lang over de schreef en deed dat bewust. Dat is niet iets kleins. Een rechtszaak en een zware straf zijn juridisch-maatschappelijk te verwachten. Waar het bij mij mis gaat van binnen zijn vooral een paar dingen. Elementen die mij mezelf doen afvragen of we wel bereid zijn om Madoff zo te behandelen zoals wezelf behandeld willen worden (de gouden regel in elke religie aanwezig). En daarbij de vraag als tweede: zijn we bereid in de spiegel van Madoff te kijken naar onszelf, persoonlijk en maatschappelijk? Iets wat ik in ieder geval miste afgelopen week in de media. lees verder…

Geloven & Leven

Berouwvolle Bankiers?


Floris Deckers biedt paginagroot zijn excuus aan voor zijn tekortschieten als bankier. Hij zag dingen net als anderen wel fout gaan, maar nam niet zijn verantwoordelijkheid. Wat is dit? Mediabeleid van de zo gehavende bancaire sector? Er is reden tot scepsis en achterdocht. Ik zie zelf vooral reden voor respect en kijken in deze spiegel in krijtstreep.

Floris Deckers

Het is te verwachten: zo’n excuus in de NRC roept de nodige gevoelens boven en een lange rij uiteenlopende reacties. Ik moet oppassen met wat ik zeg want ik ben geen financieel deskundige en heb ook niet de ambitie dat te worden. Maar ik ben daarmee des te meer onderdeel van een grote groep mensen die meer vanuit de onderbuik dan vanuit grote kennis pleegt te reageren. Als ik in dat gevoel ga zitten kan ik reageren met dat Floris Deckers hier doet aan PR-stuntwerk, valse nederigheid vertoont, zelf net zo goed een zakkenvuller is, enz. En is de financiële sector niet grotendeels zelf de oorzaak van de Kredietcrisis? Ik bedoel maar, mooie woorden Floris, maar wat koop ik ervoor?

Wat doet het mij als ik lees dat Madoff na zijn jarenlange oplichtingspraktijken schuld bekent? Op alle elf aanklachten verklaarde hij zichzelf schuldig en sprak hij uit dat hij zich diep schaamt. Hiermee voorkomt hij wellicht een lange rechtsprocedure en haast zeker krijgt hij levenslang (tot 150 jaar, mocht hij ambities hebben). Ik weet niet of ik nou erg naïef overkom of tegen de stroom inga, maar ik heb hier vooral ook vragen aan ons collectieve gedrag. Is dit proportioneel: 150 jaar voor oplichting, als je dat afzet wat je krijgt voor moord? Zegt het behalve iets over de rechtstaat ook niet iets over hoe ons geld in ons hart zit? En dat wie daar aankomt meer dan levenslang kan krijgen? Geloven we Madoff als hij zegt zich te schamen? Wie durft zich in de man in te leven, die op z’n 70-ste niet genietend terugkijkt, maar met schaamte van het toneel moet verdwijnen? Iemand met zoveel gaven en hoge verantwoordelijkheden die nu zo onderuit gaat en daarbij naar zichzelf durft te wijzen? Elf keer hardop zeggen: “ik ben schuldig”. Punt. Hoe makkelijk is dat?

Nog anders is het met Floris Deckers. Zijn bank lijkt weinig blaam te treffen. En zijn houding lijkt niet omstreden. Een makkelijk excuus? Of hebben Fokke en Sukke ook een punt? Ik denk van wel. Het zal Deckers zeker voordeel opleveren zo in het nieuws te treden, en de afdeling communicatie zal er zeker over nagedacht hebben. Mij best. Maar waarom gaat scepsis zo voorop in al dit soort relfecties? Heeft de man niet ook durf op zijn knieën te gaan? Er is een roep om meer dan geld alleen. We praten over menselijke maat, over oog voor de samenleving. Het gaat volgens alle spelers in het veld ten diepste om vertrouwen. Dat is geschaad. En ondanks alle maatregelen laat een economie zich daarom niet zo maakbaar herstellen. Vertrouwen zit dieper en hangt van veel meer dingen af, dingen die niet zomaar te regelen zijn. Hans HoogerdijkFokke en Sukke n.a.v. Floris Deckers gisteren in de NRC, coach, legt de vinger bij de mentaliteit. Daar stuitte hij destijds bij bancaire instellingen een blokkade in coachtrajecten met medewerkers: mensen op mentaal niveau veranderen werd tegengehouden door de top. Omdat het leidde tot niet gewenst gedrag. Nu maken banken excuus en zien dat er iets moet veranderen. Hoogerdijk vult aan: je zet de eerste stap, maar nu moet er meer gebeuren. Terecht. Tegelijk: juist daarom maakt Floris Deckers indruk op mij. Hij biedt opening.

Het is verleidelijk naar een zondebok te wijzen. Woekerwinsten, exhorbitante bonussen, risicomanagement, noem het maar op. Maar hoe ziek dit kan worden, zijn het alleen de snelle jongens uit de financiële sector die zo dachten, voelden en er naar handelden? Ik heb geen antwoorden. Ik stel vragen. Aan mensen zoals ik zelf. Ik heb moeite met hard roepen, met wijzende vingers en kreten over grote graaiers. Ik zou iets van spiritualiteit willen zien ontstaan bij zowel de zakelijke sector als bij consumenten. Dat is eerlijker en gaat in ieder geval dieper.
Bij alles wat er fout ging, wordt de Kredietcrisis momenteel niet evengoed versterkt door mensen die blijven reageren vanuit wantrouwen? En wat maakt dat we elkaar niet meer vertrouwen? Ik ben er van overtuigd dat we die vraag niet gaan beantwoorden zonder zelf persoonlijk op de knieën te gaan. De mentaliteitsverandering is breder dan de Zuidas. Volgens mij komt er pas schot in als we kijkend naar de Zuidas in de spiegels durven te kijken van ons eigen hart. Floris Deckers geeft een voorzet. Hij verdient navolging van gewone burgers zoals ik.