Moraal

Geloven & Leven

2010 (1): Het Nieuwe Moralisme, mag het ietsje minder?


Geen reacties

Bij het begin van 2010 wil ik drie blogs schrijven over dingen die in ieder geval mijzelf bezighouden. Dingen die ik zie, ervaar en belangrijk vind. Misschien is dat wat kwetsbaarder dan reageren op iets uit de actualiteit, maar het is in ieder geval eerlijk. Drie items, drie lijnen, en drie keer mijn statement daarbij. Da’s in ieder geval een duidelijke blogstart van 2010, niet dan?

Het eerste item is moralisme. Hoezo is dat een onderwerp anno 2010? Wel, ik zou hopen dat we voor het einde van dit jaar die vraag terecht weer kunnen stellen. Volgens mij is 2009 een goede kanshebber voor het jaar van het Nieuwe Moralisme. Wat bedoel ik?

Wel, of ik hier vrienden mee ga maken weet ik niet, maar ik begin zo langzamerhand wat verzadigd te raken van het gemak waar we met elkaar oordelen vellen. En ik ben daar licht verbaasd over. Met dat Nederland een behoorlijk liberaal land is geworden, allerlei emancipatieprocessen doormaakte en religie en geloof naar het priv├ędomein verplaatste… nam de mate van moreel oordelen toe. Er is een hang naar ‘strenger straffen’ en rechters moeten daar maar rekening mee houden. Want wij Nederlanders hebben een mening over de strafmaat. De onbetaalde rekening van de Flower Power van de jaren ’60? Nou, dat weet ik niet. Tenslotte willen we met de ene hand de toen verworven liberale opvattingen graag handhaven, maar tegelijk is er een afrekening gaande, waar eind 2008 Wijnand Duyvendak al aan ten prooi viel. Nog een inkoppertje: de DSB met als hoofdrolspeler Dirk Scheringa. Voorafgegaan op internationaal vlak door Madoff. Gaat het nergens over, o zeker wel. Integriteitsvragen zijn ook niet de minst belangrijke. Maar de vraag is: wie beoordeelt? En hoe gaan we er met elkaar mee om? Het Koninklijk Huis aangevoerd door prins Willem Alexander komt terecht in een onhoudbare mediagolf rond de vakantiewoning. De Tweede Kamer roept om de haverklap de MP naar de Kamer om zich te verantwoorden. En als hij een dag niet in vorm is (dat zou me meevallen als het alleen die ene dag is, ik ben jaloers!), staan veel mensen klaar met hun… oordeel.

In een later blog wil ik lees verder

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Spiritualiteit versus Moralisme


Geen reacties

Beeld uit de film Into Great SilenceAls ik om me heen kijk, zie ik zowat dubbel. Er is groeiende behoefte aan spiritualiteit, in welke vorm dan ook. Tegelijk worden maatschappelijke discussies beladen met een drang naar duidelijker regels. Van justitie verwachten veel mensen dat ze zwaardere straffen opleggen. Een bepaalde onvrede vertaalt zich in, bij tijden extreem hoge polls voor Geert Wilders en de PVV. Terwijl ik dit waarneem rijd ik met m’n auto onder matrix-borden door met de tekst ‘rijdt met uw hart’. Hoezo dubbel?

In maart was het 40 jaar geleden dat John Lennon met zijn vrouw Yoko Ono de ‘Bed-in for Peace’ hield in het Amsterdamse Hilton. Verder lijkt de flower power van de 60-er jaren voorgoed voorbij. Als hoogleraar ethiek en spiritualiteit Ad de Bruijne stelt dat de wal het schip keert in een krantenartikel, heeft hij een punt. Maar de dubbelheid die ik continu ervaar zie ik zelf als signaal dat een vernieuwing van law and order niet het gewenste resultaat gaat opleveren. Meer normen, betere regels, soms zal het een stap vooruit zijn, maar ik kan niet geloven dat hier de oplossing ligt. lees verder

Cultuur, Geloven & Leven

De Misleidende Moraal


“My man, my man”, zegt Frank Lucas in de film American Gangster tegen de mensen waar hij mee werkt, zijn ogen lichten op, hij lacht ontwapenend en drukt warm de hand. Zo iemand wil je vertrouwen. Zo iemand kan eigenlijk niet slecht zijn. Afgezien dat Denzel Washington die de historische gangster Frank Lucas speelt, een van de mooiste en indrukwekkenste gekleurde mannen op het witte doek is, oogt hij hier stijlvol, ontwikkeld en is hij iemand met karakter. Tegelijk is hij de drugsbaron van New York. Ik ben geboeid door de film die ik onlangs voor de tweede keer zag.
Je kunt tenslotte in theorie een heel eind komen met visie op normen en waarden, maar in het echte leven is het soms anders. Goed en kwaad kun je dan ineens niet meer indelen in afzonderlijke mensen of afzonderlijke daden. Deze film zuigt je daar in mee, en met behoorlijk wat kwaliteit is het ook nog gewoon leuk om te kijken.

Een vervolgblog over normen en waarden, na Het Misleidende Moeten. Nu vanuit een heel andere invalshoek. Ik denk dat deze film zoiets verdient. Wat de film laat zien op een integere manier is dat het leven verwarrend is, en sterker nog: moraal is in zichzelf een misleidend iets. Dat zet aan het denken.

Frank Lucas loopt met zijn gang door Harlem, New York

De poster van American Gangster is met zorg vormgegeven: zwart-wit. Frank Lucas zwart, en achter hem de wat morsige edoch onkreukbare tegenspeler rechercheur Richard Roberts (Russell Crowe) in wit. Goed en kwaad zijn formeel goed te onderscheiden in de drugsbaron en de politieman. Maar het verhaal loopt een stuk gecompliceerder. Nu is er wel kritiek geweest op het werkelijkheidsgehalte van de personages en feiten. Er zou maar 20% kloppen van het verhaal dat in werkelijkheid gespeeld heeft in de straten van Harlem. Het zijn de eindjaren zestig en zeventig vooral. De bioscoopfilm maakt er geweldige beelden bij, ik vermoed niet geheel ontdaan van enige romantisering. Maar dat doet niet af aan de kracht van de film en de blik die hij je biedt in diepere mechanismen. lees verder