Normen

Geloven & Leven

De SGP, de crisis en het bekende koekje


Of ik er nu zin in heb (eigenlijk niet) of niet, de berichten en tweets tuimelen over elkaar sinds de uitspraak van de Hoge Raad over de SGP. Deze orthodox-gereformeerde partij mag geen vrouwen weigeren op de kieslijst. En dan gebeurt er iets verrassends: uit meer hoeken komt bijval richting de SGP. Ook binnen het CDA is er discussie. CU-politici uiten hun kritiek op de uitspraak. Er zitten twee uiterst lastige kanten aan de kwestie, eentje voor de samenleving, maar ook eentje voor de kerk. Over de crisis en het bekende koekje loop ik wat na te denken.

De crisis. Het zou wel eens een bijzonder goede uitspraak kunnen blijken over een tijdje. Tenslotte moet er nu iets gebeuren. De Hoge Raad wijst naar de Staat, die weer wijst naar de SGP, die weer wijst naar de Staat… Het gaat dus nog wel even duren en we hebben binnenkort dus eerst verkiezingen met een lijst in oude stijl? Intussen roept de uitspraak discussie op in een veel bredere kring dan de SGP zelf. En terecht. Dezelfde discussie sluimert al langer, maar gaat nu blijkbaar knellen. Hoe zat het ook nog maar met de Amsterdamse gekrakeel over de subsidie voor twee christelijke organisaties, Youth for Christ en Het Scharlaken Koord? Kunnen zulke organisaties nog wel welzijnswerk doen in de stad als ze alleen met christelijke werknemers werken? Paniek in de liberale tent. Onlangs nog sprak Femke Halsema zich nog uit bij Moraalridders over dit soort vragen. Bij gelijke geschiktheid zou de organisatie niet mogen discrimineren op godsdienst, stelde ze. Gestoken reageerde Joël Voordewind in het Nederlands Dagblad en Femke was zo verontwaardigd dat ze een reactie onder het bewuste artikel plaatste. Hun beider woorden laten iets zien van de gevoeligheid en hoe snel er een kloof van onverstaan ontstaat. lees verder

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

De slechte mens?


Hoe goed of hoe slecht is de mens? De vraag boeit me, en ik vraag me af of ik er nog net zo over denk als tien jaar geleden. Als ik zo even weer wat blader door theologische boeken merk ik weer hoeveel er over deze vraag is gezegd, bedacht en geconstrueerd. In mijn herinnering was het een stuk simpeler. Ik zie het op een schoolbord staan met krijt: drie meningen. De eerste stelt: de mens is goed, maar door omstandigheden gaat ‘ie wel de fout in. Nummer twee zei zoiets als: de mens is ziek, er is iets goeds, maar dus ook iets van kwaad in de mens. De derde optie was radicaler en stelde trefzeker: de mens is niet goed, niet ziek, maar dood. Dit laatste dan ‘van nature’, ten slotte staan veel mensen gelukkig nog op hun benen. In de meningen zouden humanisten, katholieken en gereformeerden te herkennen zijn.

Nou is dit laatste zo uit mijn beperkte herinnering en ik kies er nu bewust voor niet heel diep theologisch te gaan zitten theoretiseren. Mijn belang is praktischer, menselijker en persoonlijker. Ik merk dat er in traditievorming zich iets vormt, en voor mijzelf is dat op dit punt onbevredigend. Ik kan niet zoveel meer met een visie die er op neerkomt dat de mens slecht is. Ik geloof dat het nogal vaak meevalt. Veel mensen hebben veel goeds in zich.

Philip Zimbardo die in 1971 het Stanford Prison Experiment uitvoerdeIs de mens dus volgens mij goed? Nee, dat is ook te simpel. Wie ooit iets gelezen heeft over het beruchte Stanford Prison Experiment, vergaat het wel om de mens in wezen goed te vinden. Dit experiment met vrijwillige gevangenen en bewakers liep in zes dagen uit in volstrekte ontaarding. Het werd uit psychologisch oogpunt opgezet en geleid door Philip Zimbardo in 1971. De vriendin van Zimbardo kwam na zes dagen langs en schudde hem wakker door te zeggen dat zij hem niet herkende en noemde hem een nazicommandant. lees verder