Stanford Prison Experiment

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

De slechte mens?


Hoe goed of hoe slecht is de mens? De vraag boeit me, en ik vraag me af of ik er nog net zo over denk als tien jaar geleden. Als ik zo even weer wat blader door theologische boeken merk ik weer hoeveel er over deze vraag is gezegd, bedacht en geconstrueerd. In mijn herinnering was het een stuk simpeler. Ik zie het op een schoolbord staan met krijt: drie meningen. De eerste stelt: de mens is goed, maar door omstandigheden gaat ‘ie wel de fout in. Nummer twee zei zoiets als: de mens is ziek, er is iets goeds, maar dus ook iets van kwaad in de mens. De derde optie was radicaler en stelde trefzeker: de mens is niet goed, niet ziek, maar dood. Dit laatste dan ‘van nature’, ten slotte staan veel mensen gelukkig nog op hun benen. In de meningen zouden humanisten, katholieken en gereformeerden te herkennen zijn.

Nou is dit laatste zo uit mijn beperkte herinnering en ik kies er nu bewust voor niet heel diep theologisch te gaan zitten theoretiseren. Mijn belang is praktischer, menselijker en persoonlijker. Ik merk dat er in traditievorming zich iets vormt, en voor mijzelf is dat op dit punt onbevredigend. Ik kan niet zoveel meer met een visie die er op neerkomt dat de mens slecht is. Ik geloof dat het nogal vaak meevalt. Veel mensen hebben veel goeds in zich.

Philip Zimbardo die in 1971 het Stanford Prison Experiment uitvoerdeIs de mens dus volgens mij goed? Nee, dat is ook te simpel. Wie ooit iets gelezen heeft over het beruchte Stanford Prison Experiment, vergaat het wel om de mens in wezen goed te vinden. Dit experiment met vrijwillige gevangenen en bewakers liep in zes dagen uit in volstrekte ontaarding. Het werd uit psychologisch oogpunt opgezet en geleid door Philip Zimbardo in 1971. De vriendin van Zimbardo kwam na zes dagen langs en schudde hem wakker door te zeggen dat zij hem niet herkende en noemde hem een nazicommandant. lees verder