Waarden

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

De slechte mens?


Hoe goed of hoe slecht is de mens? De vraag boeit me, en ik vraag me af of ik er nog net zo over denk als tien jaar geleden. Als ik zo even weer wat blader door theologische boeken merk ik weer hoeveel er over deze vraag is gezegd, bedacht en geconstrueerd. In mijn herinnering was het een stuk simpeler. Ik zie het op een schoolbord staan met krijt: drie meningen. De eerste stelt: de mens is goed, maar door omstandigheden gaat ‘ie wel de fout in. Nummer twee zei zoiets als: de mens is ziek, er is iets goeds, maar dus ook iets van kwaad in de mens. De derde optie was radicaler en stelde trefzeker: de mens is niet goed, niet ziek, maar dood. Dit laatste dan ‘van nature’, ten slotte staan veel mensen gelukkig nog op hun benen. In de meningen zouden humanisten, katholieken en gereformeerden te herkennen zijn.

Nou is dit laatste zo uit mijn beperkte herinnering en ik kies er nu bewust voor niet heel diep theologisch te gaan zitten theoretiseren. Mijn belang is praktischer, menselijker en persoonlijker. Ik merk dat er in traditievorming zich iets vormt, en voor mijzelf is dat op dit punt onbevredigend. Ik kan niet zoveel meer met een visie die er op neerkomt dat de mens slecht is. Ik geloof dat het nogal vaak meevalt. Veel mensen hebben veel goeds in zich.

Philip Zimbardo die in 1971 het Stanford Prison Experiment uitvoerdeIs de mens dus volgens mij goed? Nee, dat is ook te simpel. Wie ooit iets gelezen heeft over het beruchte Stanford Prison Experiment, vergaat het wel om de mens in wezen goed te vinden. Dit experiment met vrijwillige gevangenen en bewakers liep in zes dagen uit in volstrekte ontaarding. Het werd uit psychologisch oogpunt opgezet en geleid door Philip Zimbardo in 1971. De vriendin van Zimbardo kwam na zes dagen langs en schudde hem wakker door te zeggen dat zij hem niet herkende en noemde hem een nazicommandant. lees verder

Geloven & Leven, Geloven & Spiritualiteit

Spiritualiteit versus Moralisme


Geen reacties

Beeld uit de film Into Great SilenceAls ik om me heen kijk, zie ik zowat dubbel. Er is groeiende behoefte aan spiritualiteit, in welke vorm dan ook. Tegelijk worden maatschappelijke discussies beladen met een drang naar duidelijker regels. Van justitie verwachten veel mensen dat ze zwaardere straffen opleggen. Een bepaalde onvrede vertaalt zich in, bij tijden extreem hoge polls voor Geert Wilders en de PVV. Terwijl ik dit waarneem rijd ik met m’n auto onder matrix-borden door met de tekst ‘rijdt met uw hart’. Hoezo dubbel?

In maart was het 40 jaar geleden dat John Lennon met zijn vrouw Yoko Ono de ‘Bed-in for Peace’ hield in het Amsterdamse Hilton. Verder lijkt de flower power van de 60-er jaren voorgoed voorbij. Als hoogleraar ethiek en spiritualiteit Ad de Bruijne stelt dat de wal het schip keert in een krantenartikel, heeft hij een punt. Maar de dubbelheid die ik continu ervaar zie ik zelf als signaal dat een vernieuwing van law and order niet het gewenste resultaat gaat opleveren. Meer normen, betere regels, soms zal het een stap vooruit zijn, maar ik kan niet geloven dat hier de oplossing ligt. lees verder